Filmrecensie De Hongerspelen (The Hungergames, 2012) naar het boek van Suzanne Collins

De Hongerspelen is een verhaal dat gaat over een wereld waarin mensen zijn verdeeld over 12 districten en het kapitool. Er is veel ongelijkheid en elk jaar worden de Hongerspelen gespeeld. Uit elk district worden een jongen en een meisje geloot om deel te nemen. Zij gaan een spel aan waarin ze elkaar moeten doden en er maar een winnaar overblijft en nooit meer arm hoeft te leven. Katniss Everdeen neemt deel aan dit spel, maar zorgt voor het begin van een opstand in de districten, zonder dit zo te bedoelen.

Het boek en de film zijn eigenlijk bedoeld voor de jongeren van vijftien jaar en ouder. Dit heeft te maken met het onderwerp en de manier waarop dit is uitgewerkt. Jongeren krijgen de kans om een mening te vormen over een vorm van dictatuur, waarbij geweld wordt gebruikt als onderdrukkingsmaatregel. Daarnaast zitten er veel morele vraagstukken in het verhaal. Kun je bijvoorbeeld wel een “held” zijn als je mensen hebt vermoord? Waarom zou je een verbond aangaan met iemand waarvan je weet dat je diegene nooit kan vertrouwen? Normen en waarden zijn hierbij belangrijk. Jongeren leren dat je vanuit verschillende standpunten kan kijken naar een situatie. De sympathie die je voelt voor de hoofdpersoon, maar ook het afschuw over de vreselijke dingen die zij doet. Jongeren krijgen de kans over deze dingen na te denken.
Als ik de film vergelijk met het boek vind ik wel dat het boek nog sterker is in de bovenstaande punten. Zeker omdat je als lezer een eigen beeld kan vormen, is het veel meer mogelijk na te denken over de morele kwesties die aan bod komen.

Omdat het verhaal vanaf het begin vrij heftig is, zullen de kijkers vanaf het begin geboeid zijn. Er is een mooi evenwicht in het aanbod in spanning en emotie. Hierdoor is de film geschikt voor zowel jongens als meisjes. Het verhaal dat wordt versteld is meeslepend, je wordt meegenomen in de sneltrein waarin de hoofdpersoon belandt en krijgt net als de hoofdpersoon niet de kans daar goed over na te denken. Het overkomt je. Daarnaast vind ik het verhaal zeker niet voorspelbaar, aangezien er aangename verrassende elementen worden gebruikt, zoals het spelelement wat ervoor zorgt dat de mensen in het kapitool niet meer beseffen dat zij kijken naar echte mensen die elkaar echt doden.

Zoals ik al zei is de film bedoeld voor jongeren van vijftien jaar en ouder. Dit heeft vooral te maken met de heftigheid van het verhaal. Ik denk dat het zeker ook geschikt is voor deze leeftijd.
Daarnaast zou je deze film kunnen gebruiken op school om stil te staan bij de vraagstukken die het verhaal biedt, omdat er zoveel mogelijkheden zijn om verschillende standpunten te belichten en daarbij ook te kijken naar de normen en waarden van de verschillende personages. Al met al een heftige film, maar wel een om over na te denken.

Reactie op Echte mannen eten geen kaas van Maria Mosterd, door Nicole Veldhuis-Vree

Reactie op Echte mannen eten geen kaas, gelezen door Nicole Veldhuis-Vree.

Het boek ‘Echte mannen eten geen kaas’ van Maria Mosterd (2008), is een boek waarvan ik net zoals de recensent vind dat het een overtuigend verhaal is, ondanks dat daar twijfels bij zijn. Het is een verhaal dat echt gebeurd zou kunnen zijn en in de tijd dat de loverboys een hot item waren, kwam dit boek als geroepen. Veel adolescenten hebben in deze tijd het boek gelezen, soms op aandringen van ouders of docenten, zodat zij een beeld kregen van hoe een loverboy te werk kan gaan.

Doordat het boek is geschreven door een leeftijdsgenoot, zie je dat de adolescenten zich makkelijk kunnen verplaatsen in de hoofdpersoon. De taal die gebruikt wordt is vrij simpel en concreet. Doordat dit taalgebruik zo simpel is, lijkt het boek ook geschikt voor de jongere adolescent van twaalf jaar en ouder, zoals Nicole zegt, maar ik denk dat het onderwerp nog wat te heftig is voor de meesten. De vroege rijpheid van sommige leerlingen zou wel het overwegen zijn, of het boek goed is om dan toch te laten lezen. We willen immers dat ze op de hoogte zijn van wat er kan gebeuren. Ik zou het dan zien als een soort verlengde van seksuele voorlichting. Dat het passend is bij de adolescenten staat als een huis boven water, omdat het heel erg inspeelt op de gevoelens van de hoofdpersoon, op de vorming van liefde en de sociale contacten die pubers maken, waar ze graag over lezen zodat ze zich makkelijk kunnen verplaatsen (Coillie, 2007).
Door het simpele maar concrete taalgebruik lijkt het boek me gemakkelijk te lezen voor young adults. Ze zullen er snel doorheen zijn en het niet weg kunnen leggen, mits ze geïnteresseerd zijn in het onderwerp. Om een indicatie te geven van het soort taalgebruik in het boek, geef ik het volgende voorbeeld: ‘Luister Nikki, ik heb je al gezegd dat dit niks voor jou is, je moet hierbuiten blijven,’ zei Manou en kwam op Nikki af lopen die steeds dichter bij mij kwam staan. Manou pakte haar bij haar hand en nam haar mee naar de keuken. ‘Nou is ie boos op ons allebei,’ siste Juanez boos naar me toen Manou met zijn rug naar ons toe stond. ‘Hij is helemaal niet boos en als hij dat al is, is hij dat op jou,’ siste ik terug terwijl ik naar Manou keek die met Nikki aan het praten was. Hij haalde een mes uit zijn zak en zwaaide ermee voor haar hoofd.’ (Mosterd, 2008, blz. 67).

Een passage uit het boek vond ik schokkend. Als ik me hier verplaats in de lezer waarvoor dit boek bedoeld is, de young adults, denk ik dat het vrij heftig is om te weten hoe echt willekeurig meisje zo gehersenspoeld kan worden door een loverboy. Ze is al in een korte tijd een marionet zonder eigen mening en doet alles voor de loverboy, zonder erover na te denken wat ze ervan vond. ‘Nikki zag ik nog af en toe als ik een keer op school kwam om een toets te maken, want Manou wou wel dat ik bij elk rapport voor alles minstens een vijf stond. Verder deed ik wat Manou wou. Ik ronselde meisjes voor hem, ging met mannen maart bed voor geld en bracht pakketjes voor hem weg of haalde ze op.’ (Mosterd, 2008, blz. 60)
Niet de emoties spatten van het papier, maar juist dat ze weinig tot geen emotie had bij hetgeen ze beschreef in deze passage van het boek. Het lijkt haar allemaal niets te kunnen schelen. Als lezer zou je hier boos kunnen worden op de hoofdpersoon, omdat je wil dat ze beseft dat dit niet normaal is. Je wil dat het goed komt met haar. De heftigheid van de woorden die op papier worden gezet vind ik niet geschikt voor de jonge adolescent, omdat het te schokkend is.

‘Echte mannen eten geen kaas’ laat je aan het einde van het boek met een dubbel gevoel zitten. Ja, Maria is ontsnapt aan de loverboywereld, maar je merkt aan haar dat ze niet geheel achter haar keuze staat. Je wil dit van de ene kant heel graag begrijpen, maar van de andere kant denk je dat ze blij moet zijn dat het haar is gelukt. Ik voelde een soort boosheid waarom ze hier niet geheel dankbaar voor is en überhaupt nog terug zou willen. Het is lastig te begrijpen waarom ze niet geheel inziet dat dit de juiste keuze is. Ik denk dat dit ontzettend goed meewerkt aan het moraliteitsbesef en normen en waarden van de adolescent. Dat wat jij zou kiezen niet altijd de keuze is van een ander. Dat als je jezelf in de schoenen van een ander plaatst, je zult merken dat er soms anders wordt gedacht. Al met al lijkt het me inhoudelijk een zeer geschikt boek voor young adults, met een hoge informatieve waarde met een rauw randje om het zo interessant te maken. Jammer dat het qua taal niet beter is geschreven, dat zou het literair gezien verbeteren.

Recensie poeziebundel Mieke van Hooft (2014), Het vonkt in mij (poëziebundel)

Recensie poëziebundel Mieke van Hooft (2014), Het vonkt in mij

Deze poeziebundel is geschreven voor kinderen van tien jaar en ouder. Het gaat over de alledaagse dingen die je als puber mee zou kunnen maken, maar dan wel op een ‘vonkende’ manier. De gedichten laten nog wat over aan de fantasie en eigen invulling.

De gedichten in deze bundel zijn geschreven voor tien jaar en ouder, maar zijn uitermate geschikt voor de pubers van twaalf tot en met 14 jaar. Dit heeft alles te maken met de onderwerpen die aan bod komen: beginnende gevoelens voor anderen, scheidingen van ouders, een dag in de vakantie, boosheid, wennen aan verandering, overlijden, een uitgemaakte relatie, een vader die niet terug komt.  Onderwerpen waar kinderen van deze leeftijd vaak mee te maken krijgen in hun leven. Het inleven in een gedicht wordt hierdoor makkelijk gemaakt voor hen. De emotionele geladenheid is hoog en kinderen krijgen de mogelijkheid om kritisch naar deze onderwerpen te kijken, wat passend is bij deze leeftijdscategorie (Coillie, 2007, blz. 74/75).

De manier van schrijven ‘vonkt’ echt. Er worden geen doekjes om gevoelens en de impact van situaties gebonden. Gewoon zoals een kind dit kan beleven. Ondanks dat de gedichten af en toe laten raden waar ze over gaan, lijken de onderwerpen allemaal erg duidelijk te zijn. De manier waarop ze zijn geschreven zorgt ervoor dat kinderen in een zee van herkenning de gedichten kunnen lezen. Een mooi voorbeeld hiervan is het gedicht ‘Ruzie’. Hierin wordt het gevoel van een kind beschreven waarvan de ouders ruzie hebben. ‘...De deur valt in het slot. Ook in de gang valt wat kapot. Ik trek het dekbed om mij heen. Donder op! Maar laat me niet alleen.’ Het is duidelijk dat het kind de ruzie op zijn minst als onprettig ervaart, maar ook de angst van het alleen gelaten worden door zijn ouders komt hierin naar voren. Kinderen in deze situatie zullen zich hierin herkennen en zullen zien dat het dus niet gek is om je zo te voelen.

De bundel is het meest geschikt voor meisjes. Het snijd gevoelige onderwerpen aan, wat jongens minder aan zal spreken. Voor jongens zal het niet spannend genoeg zijn en verwacht ik dat ze met een grote boog om deze bundel heen zullen lopen. Toch denk ik dat dit eigenlijk heel zonde is. Als ik de bundel als docent bekijk, denk ik namelijk dat er wel hele mooie gesprekken kunnen voortkomen uit het lezen van deze gedichten. Ze kunnen moeilijke onderwerpen bespreekbaar maken, gevoelens bespreek baar maken waardoor leerlingen veel meer leren hun eigen gevoelens te accepteren en te herkennen. Daarom zou ik ook docenten en ouders willen aanraden deze bundel te raadplegen als je een goede opening zoekt voor een gesprek met een puber en zijn of haar gevoelens.

Omdat de poeziebundel geen paginanummers bevat, heb ik ervoor gekozen om te refereren naar de titels van de gedichten.

Recensie Kass Morgan (2014) De 100

Kass Morgan (2014) De100, BlossomBooks, Utrecht


De aarde is verwoest door een kernramp. De mensen hebben zichzelf kunnen redden door met een

ruimteschip naar de ruimte te vertrekken. Daar leven ze nu al voor een lange tijd. Omdat er problemen zijn op het ruimteschip wordt het tijd om te gaan ontdekken of ze terug kunnen naar de aarde en de straling hen niet meer zal doden. Daar worden 100 jeugdgevangenen voor ingezet. Eenmaal op aarde loopt het allemaal niet soepel, ze moeten overleven en steeds duidelijker vormen zich de rollen van de jeugdigen en werken ze steeds meer samen, tot er een brand ontstaat in het kamp. Er blijken toch nog meer mensen de kernramp te hebben overleefd...

Als je het verhaal vergelijkt met de wereld zoals wij die kennen, worden de mensen op het ruimteschip onderdrukt. Omdat ze geen kant op kunnen, moeten ze wel naar deze regels luisteren. Onderdrukking is een onderwerp dat veel Young adult lezers aan zal spreken, omdat het hen de mogelijkheid geeft een eigen beeld te vormen van wat hun normen en waarden zijn, leren ze zich te verplaatsen in de onderdrukte mensen, maar ook in degene die deze hiërarchie aansturen. Ze leren een eigen oordeel te vellen over situaties die hieraan gelijk zijn in de wereld waarin we leven, ze leren hierop kritisch te zijn, wat belangrijk is voor de ontwikkeling van de adolescenten (Coillie, 2007, blz. 75).

Dit boek valt onder de categorie ‘Young adult’ waarvan het de bedoeling is dat adolescenten van vijftien jaar en ouder een tussenstap kunnen maken in het lezen van boeken die leidt naar het lezen van volwassenen boeken (Ros, B, 2010). In eerste instantie was ik hierover sceptisch, omdat het een vertaald boek is en daardoor niet binnen de canon zal vallen (Geshquire, 2000). Is de overstap van een boek als deze niet te groot? Toch werd ik aangenaam verrast door de manier waarop het boek geschreven werd. De opbouw van het verhaal was uitdagend genoeg. Er zijn verschillende hoofdpersonen in het boek en elk hoofdstuk wordt er gewisseld van persoon, waardoor je het verhaal steeds door iemand anders zijn ogen krijgt te zien. De personages krijgen hierdoor een eigen mening in het verhaal en je krijgt als lezer de kans om het verhaal van meerdere kanten te bekijken. Achtergronden van de verschillende personages worden duidelijk gemaakt door flashbacks, waardoor je weet waarom elk persoon in het leven staat, zoals zij nu staan. Er wordt van de lezer verwacht dat zij deze verhalen los van elkaar kunnen lezen, maar ook aan elkaar kunnen koppelen. Omdat de psychologie van de personages voor de adolescenten belangrijker wordt dan het avontuurlijke, heeft de schrijver hier goed op ingestoken (Coillie, 2007).

Doordat elk hoofdstuk een ander personage zijn eigen verhaallijn laat volgen, blijf je nieuwsgierig naar hoe het met deze persoon zal aflopen en wat zijn rol in het verhaal gaat zijn. Het boek is het begin van een reeks van vier, waardoor het je meteen moet meenemen in het verhaal en genoeg vernieuwend en verrassend moet zijn, om de lezer zo te boeien dat je ook de andere boeken wil lezen. De schrijver is hier helaas alleen gedeeltelijk in geslaagd. Er lopen soms wat voorspelbare verhaallijnen door het boek, die ervoor zouden kunnen zorgen dat de lezer niet meer geïnteresseerd is in de andere delen. Toch zijn er ook verrassende momenten in het verhaal, die je dan toch weer genoeg kunnen boeien om door te lezen.

Het boek is goed geschreven. Zoals ik al aangaf is het een vertaald boek. Toch vond ik dat voor een vertaald Young adult boek er erg mooie passages inzaten, waarbij er nog iets te raden viel voor de lezer, of zelf in te vullen. Soms leek het vluchtig even een poëtische omschrijving te bevallen van een sfeer in het boek of een situatie welke beschreven wordt. ‘Een introductie of aankondiging was overbodig. Vanaf het moment dat de eerste klanken de zaal in stroomden, werd het publiek stil; toen de strijkstok van de violist langs de snaren streek, sneed hij dwars door hun geklets heen. Daarna viel de cello in, gevolgd door de trompet. Vanavond deden er geen trommels mee, maar dat gaf niet: Wells kon bijna horen hoe tweehonderd harten bonkten op de maat van de muziek. ‘Zo stel ik me altijd voor dat een zonsondergang moet klinken,’ fluisterde Wells. De woorden glipten zijn mond uit voor hij erover na kon denken en hij bereidde zich al voor op een sceptische of op z’n minst verwarde blik. De muziek had echter ook Clarke betoverd. ‘Ik zou dolgraag een zonsondergang zien,’ mompelde ze, terwijl ze haar hoofd op zijn schouder liet rusten.’ (Morgan, 2014, blz. 65) Al met al lijkt het me een geschikt boek voor de leeftijd van vijftien jaar en ouder en denk ik dat het een mooie opstap is naar het lezen van volwassen literatuur.

Recensie Mirjam Mous (2016) Test

Recensie Mirjam Mous (2016) Test, Van Goor, Gouda


Elvis Long heeft afgesproken met zijn bijna-vriendin Thalisha op de pier. Dit zou de mooiste zomer ooit moeten zijn voor hem, maar hij zal haar daar nooit ontmoeten... Op weg naar de pier krijgt Elvis een briefje in zijn handen gedrukt: ‘Dit is een test. We hebben je vader. Vertel het aan niemand. Anders teken je zijn doodvonnis’. Dit is het begin van een zevental opdrachten dat Elvis moet uitvoeren om zijn vader te vinden. De gruwelijkste dingen moet hij doen, maar hij mag niemand erover vertellen. Zal het hem lukken zijn vader terug te vinden?

Aan het begin van het boek wordt er een beeld geschetst van hoe de hoofdpersoon zijn zomervakantie voor zich ziet, maar in een korte tijd zal dit beeld in duigen vallen en zal de eerste week van zijn zomervakantie totaal anders verlopen dan Elvis in eerste instantie had gedacht, waardoor het boek eigenlijk al opent van nul tot honderd in enkele pagina’s. Zeker voor de lezer die van avonturen of detectiveboeken houdt, welke meteen in het verhaal zullen worden meegezogen.

Tijdens het verhaal wordt er vaak een beroep gedaan op de normen en waarden die de lezer heeft geleerd. Veel van de testen die Elvis uit moet voeren zijn niet moreel verantwoord en je ziet dus duidelijk ook het gevecht dat hij hiermee heeft. Hij maakt steeds weer de keuze om de opdrachten uit te voeren, zodat hij zijn vader kan redden, ondanks dat hij heel veel moeite heeft met wat hij moet doen. Je ontwikkelt als lezer een sympathie voor Elvis, omdat je kan begrijpen dat hij de vreselijke dingen doet, omdat hij het belangrijker vindt zijn vader in leven te houden. ‘Het is je vader of jij. ‘Ik ben geen moordenaar,’ zei ik wanhopig. Toen stuurde ze me weereen foto. Mijn vader met The Times van 28 juli. Iemand hield de loop van een pistool tegen zijn hoofd. ‘Oke,’ fluisterde ik. ‘Ik doe het’ (Mous, 2013, blz.135) Doordat het mogelijk is voor de lezer om zich emotioneel te kunnen inleven in de personage, is het verhaal geschikt voor lezers van twaalf jaar en ouder. Zij vinden dit belangrijk (Coillie, 2007, blz. 84).

Het verhaal heeft een flinke spanningsboog, er zijn weinig momenten om even rustig adem te halen. Voor de doelgroep is dit prima, omdat het ze niet spannend genoeg kan zijn (Coillie, 2007, blz. 75).
Wat opvallend is, zijn de vele personen die in het boek voorkomen. Deze worden verschillende malen aangehaald en hebben invloed op het boek. De een wel wat meer dan de ander. Hierdoor kan het voor de jonge lezer af en toe lastig zijn om te onthouden welke naam bij welke persoon hoort en wat voor invloed deze heeft gehad eerder in het verhaal (Coillie, 2007).
Door het verhaal heen zie je vaak terug dat de echte puberproblemen naar voren komen in het boek. Voor de jonge lezer is het hierdoor mogelijk om zich te identificeren in de hoofdpersoon (Coillie, 2007, blz. 84). ‘Wat was dat toch met vrouwen dat ze altijd alles precies willen weten en eindeloos blijven doorzeuren? Ik zou bijna wensen dat ze wat meer op Peter en Simon leek.’ (Mous, 2013,blz.33)

Daarnaast lijkt het boek me meer geschikt voor jongens als voor meisjes. Dit heeft alles te maken met dat jongens meer te motiveren zijn voor het lezen van verhalen met avontuur en spanning en minder voor het lezen van verhalen waarin veel gevoel en emotie naar boven komt. De schrijfster heeft dit wel geprobeerd, door hier in gedeelten van het boek de aandacht naartoe te brengen, maar hier ligt niet de nadruk op in het boek (Coillie, 2007, blz. 81, 85).

Als je meer boeken van Mirjam Mous hebt gelezen zul je merken dat haar verhalen veel op elkaar lijken, hierdoor worden de verhalen wat meer voorspelbaar. Toch geeft het einde van dit boek een mooie plotwending die je aan het begin van het verhaal niet echt aan ziet komen. Je zou kunnen verwachten dat de vader niet ontvoerd is, maar dat het een opgezet spel is waar op gegokt wordt door spelers, dat kun je vooraf niet aan zien komen. Je voelt mee met de hoofdpersoon welke op zijn beurt ontzettend boos is op zijn vader. Gevoelens van wraak komen op. ‘Ergens in mij stond een wraakzuchtig monster op. ‘Dat zou je wel willen weten, he?’ Ik draaide me naar de camera en controleerde op het monitorscherm of iedereen me goed kon zien. ‘Jullie houden toch zo van gokken?’ Zei ik tegen de spelers. ‘Gaat Elvis jullie wel of niet aangeven? Ik zou zeggen: place your bets...’ (Mous, 2013, blz.360) Het verhaal eindigt met een open eind, waardoor het aan de invullling van de lezer is, hoe het afgelopen zou zijn.