Reactie op recensie 'De val' van Elle van den Boogaart (2009), Houten, Van Holkema & Warendorf

Reactie op recensie ‘De val’ door Nikki Croonen, van Elle van den Boogaart (2009), Houten, Van Holkema & Warendorf

Het boek gaat over twee jongeren, die elkaar bij toeval ontmoeten: de jongen Tycho werd gedwongen van een viaduct af te springen en kwam daarbij op het meisje Laura terecht. Laura raakt dusdanig gewond, dat ze voor langere tijd in het ziekenhuis moet blijven. Tycho mag al snel weer naar huis. De ontluikende verliefdheid tussen deze twee jongeren speelt tegen de achtergrond van een dorp waar een asielzoekerscentrum zal worden gevestigd. De jongen maakt deel uit van een jeugdbende, die de komst van het asielzoekerscentrum wil tegenhouden met gewelddadige acties. Ondanks de groepsdruk weet de jongen via het meisje hulp te organiseren en wordt de bendeleider op het nippertje ingerekend.

Net als Nikki Croonen viel ook mij de structuur op van het boek. Het doet mij echter meer denken aan filmfragmenten dan aan een dagboek. Steeds vanuit een ander personage wordt de situatie beschreven. Door voor deze vorm te kiezen krijgt het boek ook vaart, hoewel ik het in het begin wel verwarrend vond en mezelf er echt toe moest zetten om door te lezen. De gedachten van de personages worden schuin gedrukt, waardoor je je heel goed kunt inleven in de verschillende personen.

De komst van het asielzoekerscentrum is een actueel thema. Er worden eerst allerlei ‘Wilders’-argumenten aangevoerd en die worden binnen de jeugdbende niet weerlegd. Pas als Tycho hierover met Laura in gesprek raakt, dan komen er tegenargumenten. Het blijft wel een beetje in de sfeer van de hoger opgeleide bestuurders versus het laagopgeleide werkvolk. Dat vind ik wel een herkenbare tweedeling, hoewel ik me afvraag of jongeren die dit boek lezen dat ook zo ervaren.

Het wordt maar zo zijdelings aangestipt, maar de jongeren van de jeugdbende komen uit probleemgezinnen, waar ernstige problematiek speelt. Zo zijn Tycho (Spin), zijn broer Scooter en hun moeder niet verzekerd door alle problemen. De moeder kan niet voor de jongens zorgen en dus moeten zij voor zichzelf én voor hun moeder zorgen. Ze hebben dus geld nodig, behoorlijk veel geld, want medicijnen zijn duur. Kennelijk is er niemand die verder naar het gezin omkijkt, geen buren of andere familie. Helaas is ook dit een schrijnende werkelijkheid in Nederland.

Deze setting vind ik het sterke punt van dit boek, het biedt aanknopingspunten voor reflectie op grote thema’s zoals gezondheid (roken, drank), de omgang met geld en interpersoonlijke relaties. Ik ben het met Nikki Croonen eens, dat dit boek veel raakvlakken heeft voor jongeren vanaf bijvoorbeeld de tweede klas en hoger. Doordat het af en toe heel spannend is en steeds vanuit wisselend perspectief geschreven, is dit een boek wat iedere jongere inderdaad in één adem uit leest!

Reactie op recensie 'De Castraat' door Joyce Pool (Rotterdam 2013, Lemniscaat), door Herman Buurman, van Marijke de Heer

Reactie op de recensie ‘De castraat’ van Joyce Pool (Rotterdam, 2013, Lemniscaat), door Herman Buurman, van Marijke de Heer

De castraat gaat over een jongen, zoon van een leerlooier, die in het kerkkoor opvalt door zijn engelachtige stemgeluid. Zijn vader vindt de prijs te hoog voor zijn zoon om een opleiding te krijgen aan het beroemde conservatorium van Florence. Maar als zijn vader overlijdt, wordt hij meegenomen naar de barbier en wordt hij wakker in het conservatorium. Achteraf begrijpt Angelo wat zijn vader bedoelde. Hij raakt bevriend met Paolo, die hem door de eerste moeilijke tijd heenloodst. Paolo wordt echter jaloers op Angelo, vanwege de aandacht van een prins De Medici voor Angelo. Angelo vergeet zijn vriend echter niet, als hij uiteindelijk niet voor het grote geld kiest.

Net als Herman Buurman heb ik het boek in één adem uitgelezen. De wat fragmentarische schrijfstijl en het steeds wisselen van perspectief geeft voldoende afwisseling. Hoewel het een roman is, die in het verleden speelt, zou ik het geen historische roman willen noemen. Daarvoor is de sfeer van tolerantie die met name om homoseksualiteit heen hangt in het boek, te Nederlands en te twintigste-eeuws naar mijn idee. Zoals op p. 116: om me heen klonk elke nacht gezucht en opgewonden gesteun. Ook al is er sprake van dat er regelmatig jongens worden weggestuurd vanwege zelfbevlekking en sodomie, ik kan mij beter voorstellen, dat er een dusdanige sfeer van repressie heerste in zo’n gemeenschap, dat er veel jongens moeten zijn geweest die bang waren voor de gevolgen en daarom ervoor waakten daaraan mee te doen. Dat lees ik echter niet terug in dit boek.

Daarop aansluitend ben ik het met Herman Buurman eens, dat het boek psychologisch wat vlak is. Je kunt je goed voorstellen wat een worsteling het met zich mee moet brengen voor die opgroeiende jongens, dat ze tegen hun wil ontmand zijn, een traumatische operatie bovendien, en weg van hun vertrouwde omgeving moeten ze onder die omstandigheden zich staande zien te houden in een wereld vol machtsspelletjes. Zoals ook Herman Buurman al schreef: het boek doet weinig een beroep op het inlevingsvermogen van de huidige jongeren. Daarbij komt, dat deze thematiek bij de jongeren totaal niet speelt.

Wat ik niet terugvind in de recensie van Herman Buurman, is het wel wat fantastische einde. De hoofdpersoon, Angelo, walgt van de avances van de prins De Medici, en besluit impulsief met de componist Scarlatti en zijn dochter naar Napels af te reizen, na het ontslag van Scarlatti. Het zou realistischer zijn in mijn ogen, dat Angelo zich net als in het hele boek, had aangepast aan de omstandigheden. De prins had immers veel macht en invloed en had bijzonder veel in hem geïnvesteerd. Het was eveneens fantastisch, dat Rosa Scarlatti wel kiest voor Angelo. Hoewel het in het boek niet zo erg naar voren komt, waren castraten mismaakte mensen. Hun beenderen groeiden gewoon door door de castratie, waardoor ze uitzonderlijk lang en hol waren. Daardoor waren ze outcasts in de maatschappij, ze werden bespot en uitgelachen. Dat was ook de reden dat Angelo niet naar zijn geboortedorp wilde terugkeren.

 
Het boek wordt door de bibliotheek gecategoriseerd als D-boek, dus voor de leeftijd 15 tot 18. Mijns inziens is dat een juiste beoordeling, jongeren jonger dan 15 jaar zijn zeer waarschijnlijk niet geïnteresseerd in deze thematiek. Ik begrijp dus niet hoe Herman Buurman tot zijn constatering komt, dat het boek geschreven zou zijn voor jongeren tussen de 11 en 16. Ik deel zijn mening, dat dit boek erg dicht tegen volwassenen literatuur aanhangt.

Reactie op de recensie "Vals" van Mel Wallis de Vries van Suzanne de Jong door Marloes Steerneman

Om te beginnen was "Vals"  een heerlijk boek om te lezen. In haar recensie noemt Suzanne het boek "Vals" lectuur. Ik vind dat het boek daarmee te weinig eer krijgt toebedeeld. Ik vind namelijk dat Mel Wallis de Vries echt een goed boek heeft geschreven. De hoofdpersonen worden uitgebreid omschreven wat maakt dat je je erg goed kunt inleven en identificeren met een van de hoofdpersonen. De karakters worden echt uitgediept. De verschillende thema's zijn niet uniek maar wel de manier waarop Mel dit boek heeft geschreven. Namelijk door te wisselen van hoofdpersoon waarbij het verhaal wel verder gaat waar het was gebleven. Ik vind dit boek eerder literatuur dan lectuur.

Ook ik vond het, net als Suzanne, erg fijn dat er nog een epiloog was, zodat je kan lezen hoe het iedereen vergaat. Ik dacht namelijk echt dat Kim en Feline waren vermoord. 'Kim en Feline hebben niks over gehouden aan hun opsluiting in de schuur. Casper heeft dekens en water achtergelaten.' (bladzijde 270)

Verder benoemd Suzanne de horrorlaag in het boek en dat deze niet te groot is. Dit ben ik met haar eens, maar het is toch spannend genoeg dat ik er sneller van ga lezen. 'En dan hoor ik het geluid weer. Het is nu veel harder en heel dichtbij. Er is geen twijfel meer mogelijk. Er loopt iemand achter me. Ik voel de hijgerige ademhaling bijna door mijn haar strijken.' (bladzijde 242) Passages als deze maken dat ik echt niet kan stoppen met lezen en te nieuwsgierig ben hoe dit verder afloopt. Verder kan ik mij erg vinden in de mening die Suzanne heeft over het boek. Het eind was totaal onverwachts wat het erg leuk maakte. De epiloog maakte het cirkeltje weer rond, waardoor je het boek tevreden kunt wegleggen. Suzanne schrijft dat "Vals" het beste jeugdboek was in 2012. Dit is wat mij betreft meer dan verdiend.

Reactie op de recensie "Selfie" van Mariette van Middelbeek van Suzanne de Jong door Marloes Steerneman

In haar recensie koppelt Suzanne veel gebeurtenissen uit het boek aan de actualiteit, wat terecht is. Het is heel herkenbaar dat pubers niet alles durven te zeggen. Wat ik alleen jammer vind aan dit boek is dat Britt zowel niet bij haar ouders als bij haar mentor terecht kan. Ik vind het een beetje ongeloofwaardig dat haar mentor haar niet geloofd.

'Je zegt de hele tijd dat je het niet hebt gedaan, maar hoe verklaar je die foto's dan, Britt? Ik geloof echt niet dat je account twee keer door iemand anders is gebruikt. Toch is het zo'. Ik begin wanhopig te worden. Meneer Prinsen kent mij toch al een tijdje, hij weet toch wel dat ik dit nooit zou doen?' (Bladzijde 125)  

Suzanne zegt dat "Selfie" een leerzaam boek is voor pubers. Ik had het beter gevonden als in dit specifieke geval in het verhaal Britt serieuzer was genomen door haar mentor. Dan geef je als schrijver de boodschap dat eerlijkheid loont en je wordt geholpen als je in de problemen zit. Nu werd Britt gelijk de mond gesnoerd en werd ze niet geloofd door haar mentor, maar hij zag het toch door de vingers en zou de ouders niet inschakelen. Dat vind ik een hele vreemde keuze van de schrijfster om het verhaal zo te laten lopen.

Er wordt door Suzanne een duidelijke koppeling gemaakt aan de leesfasen waar ik mij in kan vinden. Verder omschrijft Suzanne duidelijk welke emoties en gevoelens in het verhaal naar voren komen. Zo zegt ze dat jaloezie op veel vlakken een rol speelt. Wat onbenoemd blijft in haar recensie en mijns inziens zeker niet onbelangrijk, is de jaloezie van Eva richting Britt. De drijfveer van haar daden als je het mij vraagt. Ze is jaloers op het talent van Britt, haar vriendinnen en instagram volgers. Veel pubers zullen zich hierin herkennen, daar is de schrijfster wel in geslaagd vind ik.

Reactie op recensie '2C', van Milou Visser, door Stef Hummelink

Visser stelt in haar waardeoordeel dat er onvoldoende emotie wordt weergegeven in het boek. "Waar Mous de plank misslaat, is het onvoldoende uitdiepen van de emoties van verschillende personages. Met name op momenten dat zij in de bus zitten en ontdekken dat er een bom verstopt ligt."

Precies dit gevoel bekroop mij bij het lezen van deze passages. De reacties van de inzittenden passen niet bij de werkelijke situatie. In plaats van totale paniek, heerst er een jolige sfeer in de bus. Deze sfeer zorgt ervoor dat je als lezer niet meeleeft. Een voorbeeld hiervan is het stuk waarin de klasgenoten elkaar moeten fouilleren. "Hidde wil Tygo fouilleren en steekt zijn armen uit. 'Hoho!' roept Tygo. 'Alleen kijken, niet aankomen' Hij tilt zijn hemd en shirt omhoog end raait heupwiegend rond terwijl hij naar de meiden gluurt." (p168) Visser stelt in haar recensie dat ze nooit een bepaald medelijden krijgt en dit herken ik.

Reactie op recensie 'Hoe overleef ik mezelf?', van Suzanne de Jong, door Maud Beyer

De Jong schrijft het volgende over het boek 'Hoe overleef ik mezelf' van Francine Oomen: "'Hoe overleef ik mezelf?' is ook een leerzaam boek. Er gebeuren in het boek veel dingen waar elke puber tegen aan loopt en deze pubers zullen allemaal met deze dingen moeten dealen. Welke vrienden kies ik wel en niet en waarom? Hoe ga ik om met pesten op school? En vooral hoe ga ik om met mijn ouders in de puberteit?"

Ik ben het deels met De Jong eens, ik vind het namelijk ook een leerzaam boek. Er worden veel survivaltips gegeven door Rosa's vriendin Esther. Deze tips zijn voor veel pubermeiden bruikbaar, bijvoorbeeld de tips over de ideale wenkbrauw en over de gladste benen & oksels (blz. 18-19). maar ook de survivaltips die De Jong al benoemt, om geen ruzie te maken en voor het oplossen van conflicten (blz. 120-122).

Reactie op recensie 'Verdacht' van Martijn Mooij, door Kristel Derksen

Slee, Carry (2016). Verdacht. Amsterdam: Overamstel uitgevers.

'Verdacht' van Carry Slee (2016) is een spannend boek over valse verdenkingen, vriendschap en buitensluiten.

Reactie op recensie van ‘Chatbox’, van Karen Langens, door Kristel Derksen

Van de Vendel, E. (2006). Chatbox: De gedichten van Tycho Zeling. Amsterdam: Querido’s Uitgeverij bv.

Zoals Langers beschrijft in de recensie over de gevoelens vanuit de hoofdpersoon Tygo, welke omschreven staat op de achterkant van de poëziebundel, gaat het in alle gedichten over de verhouding tussen twee mensen. Deze komen in allerlei varianten aan bod. In de bundel wordt ook gesproken van voorwerpen, waaronder vliegtuigen en bestek in een lade.

Reactie op recensie 'Het leven van een loser zwaar de klos', van Ronald van Amersfoort, door Stef Hummelink

Van Amersfoort schrijft in zijn recensie: "De situaties in het boek zijn allemaal zo beeldend beschreven dat ik het boek grinnikend heb gelezen. De scènes zijn soms bijna van slapstick-achtige vorm, maar zorgen ook voor herkenning, waardoor je automatisch terugdenkt aan je eigen puberteit. Als in een film word je meegenomen van de ene naar de andere scène zonder dat het gaat vervelen."

Ik ga hier deels in mee. De slapstickachtige scènes, zoals Van Amersfoort ze noemt, maken inderdaad dit boek. Echter, voor mij is dit boek geen feest der herkenning. Doordat Bram, de hoofdpersoon, karikaturaal wordt neergezet, is identificatie lastig. De werkelijkheid en het boek staan ver van elkaar. Het is vooral erg grappig. Zoals de passage over Rosa, een meisje met wie Bram absoluut niet wil dansen: "Voor zover ik weet is Rosa het enige meisje dat ooit geschorst is bij ons op school, en dat was omdat ze de leraar had gebeten. Feitelijk heeft Rosa maar één voortand, omdat de andere in de elleboog van meneer Kreupelhout is blijven steken." (p66)